گورستان هواپیماها چیست و بزرگترین بونیارد جهان کجاست

گورستان هواپیما چیست و چرا به این نام خوانده می شود

گورستان هواپیما که در اصطلاح تخصصی هوانوردی به آن بونیارد (Boneyard) یا مرکز نگهداری و بازسازی هوافضا گفته می شود، محلی وسیع و کنترل شده برای پارک کردن هواپیماهایی است که عمر عملیاتی خود را به پایان رسانده اند. برخلاف تصور رایج، این مکان ها صرفا محل دور ریختن هواپیماها نیستند، بلکه تاسیساتی استراتژیک برای مدیریت چرخه عمر ناوگان هوایی به شمار می روند.

نام رسمی بزرگترین این مجموعه ها در جهان، گروه نگهداری و بازسازی هوافضای 309 یا AMARG است که در پایگاه نیروی هوایی دیویس مونتان در نزدیکی شهر توسان، ایالت آریزونا قرار دارد. این مرکز هزاران فروند هواپیمای نظامی و دولتی را در خود جای داده و نقش حیاتی در تامین قطعات یدکی، نگهداری اضطراری و بازیافت مواد اولیه ایفا می کند.

چرا بیابان؟ دلایل علمی انتخاب مکان گورستان های هوایی

انتخاب مناطق بیابانی برای ایجاد گورستان هواپیماها تصادفی نیست و بر پایه دلایل علمی و مهندسی دقیق صورت می گیرد. مهم ترین این دلایل عبارتند از:

• رطوبت بسیار پایین: هوای خشک بیابان به طور طبیعی از خوردگی، زنگ زدگی و رشد قارچ روی بدنه و قطعات داخلی هواپیما جلوگیری می کند.
• خاک سفت و مقاوم: در مناطقی مانند آریزونا، خاک دارای لایه ای سخت به نام کالیچ (Caliche) است که وزن سنگین هواپیماها را بدون نیاز به آسفالت یا بتن ریزی گران قیمت تحمل می کند.
• بارندگی ناچیز: کاهش بارش باران و برف، نیاز به نگهداری مداوم و محافظت در برابر عوامل جوی را به حداقل می رساند.

بزرگترین گورستان های هواپیما در جهان

اگرچه ایالات متحده آمریکا میزبان معروف ترین این مراکز است، اما کشورهای دیگر نیز تاسیسات مشابهی برای مدیریت ناوگان هوایی خود دارند.

سرنوشت هواپیماها در گورستان: سه مسیر اصلی

هواپیماهایی که به این مراکز منتقل می شوند، بر اساس وضعیت فنی و نیازهای آینده، یکی از سه سرنوشت زیر را تجربه می کنند:

فرآیند تخصصی آماده سازی و پارک هواپیما

پارک کردن یک هواپیما در گورستان، فرآیندی پیچیده و چند مرحله ای است که توسط مهندسان متخصص انجام می شود تا از آسیب دیدن پرنده در طول سال ها جلوگیری شود. این مراحل شامل موارد زیر است:

• تخلیه کامل مایعات: تمامی سوخت، روغن های هیدرولیک و سیالات دیگر به طور کامل تخلیه می شوند تا از نشت و آلودگی محیط یا خوردگی داخلی جلوگیری شود.
• پوشاندن ورودی ها و خروجی ها: تمام دهانه های موتور، لوله های پیتوت و دریچه های حساس با درپوش های مخصوص و چسب های آب و هوا بند مسدود می شوند تا از ورود گرد و غبار و حشرات جلوگیری شود.
• استفاده از مواد رطوبت گیر: کیسه های حاوی مواد جاذب رطوبت (Desiccant) در داخل کابین و محفظه های مختلف قرار داده می شوند تا رطوبت باقی مانده را جذب کنند.
• پوشش محافظتی: بدنه هواپیما و پنجره های کابین با پوشش های مخصوص سفید رنگ (مانند Spraylat) پوشانده می شوند که نور خورشید را منعکس کرده و از آسیب اشعه فرابنفش و گرمای شدید بیابان جلوگیری می کند.

ارزش اقتصادی و زیست محیطی گورستان های هوایی

گورستان های هواپیما تنها یک انبار بزرگ نیستند، بلکه بخشی حیاتی از اقتصاد چرخشی در صنعت هوانوردی محسوب می شوند. بازیافت یک هواپیمای تجاری بزرگ می تواند تا 90 درصد وزن آن را به مواد قابل بازیافت تبدیل کند. آلومینیوم به دست آمده از بدنه هواپیماها کیفیت بالایی دارد و می تواند مجددا در صنایع مختلف از جمله خودروسازی و ساختمان سازی استفاده شود. این فرآیند، نیاز به استخراج معادن جدید را کاهش داده و ردپای کربنی صنعت هوانوردی را به شکل قابل توجهی کم می کند.

امکان بازدید و تورهای گردشگری

بسیاری از افراد به دلیل عظمت و منظره سورئال این مراکز، تمایل به بازدید از آن ها دارند. خوشبختانه امکان بازدید از بزرگترین گورستان هواپیما در توسان، آریزونا (AMARG) برای عموم مردم وجود دارد، اما این بازدیدها تحت قوانین و محدودیت های امنیتی خاصی انجام می شود.

این تورها معمولاً توسط موزه های محلی، مانند موزه هوافضای پیما (Pima Air & Space Museum)، سازماندهی می شوند. بازدیدکنندگان باید از قبل برای رزرو نوبت اقدام کنند و سوار بر اتوبوس های مخصوص، در مسیرهای تعیین شده در داخل پایگاه حرکت کنند. عکاسی در برخی مناطق حساس ممکن است محدود باشد و همراهان باید به تمام دستورالعمل های راهنمایان و پرسنل امنیتی پایبند باشند.

سوالات متداول

بزرگترین گورستان هواپیما در کدام کشور قرار دارد؟

بزرگترین گورستان هواپیما در جهان، که با نام بونیارد یا گروه نگهداری و بازسازی هوافضای 309 (AMARG) شناخته می شود، در ایالات متحده آمریکا و در نزدیکی شهر توسان، ایالت آریزونا قرار دارد.

آیا امکان بازدید از گورستان هواپیماها وجود دارد؟

بله، امکان بازدید از بزرگترین گورستان هواپیما در توسان، آریزونا وجود دارد. این بازدیدها به صورت تورهای سازمان یافته و با نظارت امنیتی توسط موزه های محلی انجام می شود و نیازمند رزرو قبلی است.

هواپیماهای موجود در گورستان چه سرنوشتی پیدا می کنند؟

این هواپیماها معمولاً یکی از سه سرنوشت را تجربه می کنند: نگهداری طولانی مدت برای بازگشت احتمالی به خدمت، جداسازی قطعات یدکی سالم برای استفاده در ناوگان فعال، یا اسقاط کامل و بازیافت مواد اولیه با ارزش مانند آلومینیوم و تیتانیوم.

چرا اغلب گورستان های هواپیما در مناطق بیابانی هستند؟

مناطق بیابانی به دلیل رطوبت بسیار پایین و بارندگی ناچیز، شرایط ایده آلی برای جلوگیری از خوردگی و زنگ زدگی قطعات فلزی فراهم می کنند. همچنین خاک سفت این مناطق نیاز به زیرساخت های گران قیمت برای تحمل وزن هواپیماها را از بین می برد.

چه تعداد هواپیما در بزرگترین گورستان های جهان نگهداری می شوند؟

در بزرگترین گورستان هواپیما در جهان، یعنی AMARG در توسان، آریزونا، بیش از 4000 فروند هواپیما از انواع مختلف نظامی و دولتی نگهداری می شوند که این مجموعه را به بزرگترین مرکز ذخیره هوایی دنیا تبدیل کرده است.

دیگر کاربران سایت این مطالب را نیز دوست داشته اند

1. گردش در روتردام هلند: راهنمای جامع سفر و جاهای دیدنی
2. گردشی در شهر مسکو
3. راهنمای جامع گشت و گذار در سریلانکا – سفر و جاذبه ها
4. گنجنامه همدان – هر آنچه باید بدانید (تاریخچه، آدرس و عکس)