درخواست انحصار وراثت اینترنتی

درخواست گواهی انحصار وراثت اینترنتی از طریق دو سامانه اصلی دولت الکترونیک در ایران امکان پذیر است. متوفیان پس از تاریخ ۰۳ مرداد ۱۴۰۴ از طریق سامانه ورثه (verasat.ncr.ir) به صورت خودکار گواهی دریافت می کنند، در حالی که برای متوفیان قبل از این تاریخ، ثبت درخواست به صورت دستی در سامانه سهیم (sahim.sabteahval.ir) انجام می شود. این تحول دیجیتال فرآیند حقوقی انحصار وراثت را تسهیل و تسریع کرده است.

فرآیند انحصار وراثت، یکی از مهم ترین مراحل حقوقی پس از فوت هر شخص است که برای تعیین ورثه قانونی و میزان سهم الارث هر یک از آن ها انجام می شود. بدون گواهی انحصار وراثت، امکان تقسیم ترکه، نقل و انتقال اموال و دارایی های متوفی، وصول مطالبات و انجام سایر امور حقوقی مرتبط با ماترک وجود ندارد. از این رو، دریافت به موقع و صحیح این گواهی برای وراث از اهمیت بالایی برخوردار است. با پیشرفت فناوری و گسترش دولت الکترونیک در ایران، بخش قابل توجهی از این فرآیند که پیشتر مستلزم مراجعات متعدد و صرف زمان زیاد بود، به صورت آنلاین در دسترس قرار گرفته است. این رویکرد جدید نه تنها به تسریع امور کمک می کند، بلکه شفافیت و دقت را نیز افزایش می دهد. در ادامه، به بررسی جامع و گام به گام تمامی ابعاد درخواست و پیگیری گواهی انحصار وراثت به شیوه اینترنتی خواهیم پرداخت. این راهنما با هدف رفع ابهامات رایج و ارائه اطلاعات دقیق و به روز، به شما کمک می کند تا با آگاهی کامل این مسیر حقوقی را طی کنید.

آشنایی با سامانه های آنلاین انحصار وراثت در ایران

تحول دیجیتال در قوه قضاییه و سازمان ثبت احوال کشور، منجر به راه اندازی سامانه هایی شده است که فرآیند انحصار وراثت را به شکلی نوین و غیرحضوری ارائه می دهند. برای استفاده صحیح از این امکانات، ضروری است که وراث با این سامانه ها و تفاوت های کلیدی آن ها آشنایی کامل داشته باشند. این تمایز عمدتاً به تاریخ فوت متوفی بستگی دارد و تعیین کننده مسیر ثبت درخواست و پیگیری آن خواهد بود.

سامانه ورثه (verasat.ncr.ir): صدور خودکار گواهی انحصار وراثت

سامانه ورثه (verasat.ncr.ir) به عنوان یک پلتفرم رسمی و الکترونیکی، توسط سازمان ثبت احوال کشور با همکاری قوه قضاییه راه اندازی شده است. هدف اصلی این سامانه، تسهیل و تسریع فرآیند صدور گواهی انحصار وراثت، به ویژه برای متوفیان جدید است. این سامانه بر اساس ماده (۱۱۳) بند (ث) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران فعالیت می کند که به سازمان ثبت احوال کشور اجازه می دهد تا گواهی انحصار وراثت را به صورت الکترونیکی و خودکار صادر کند.
کاربرد اصلی و شرایط کلیدی سامانه ورثه مربوط به متوفیانی است که از تاریخ ۰۳ مرداد ۱۴۰۴ به بعد فوت کرده اند. برای این گروه از متوفیان، نیازی به ثبت درخواست فعال از سوی وراث نیست. بلکه پس از ثبت واقعه فوت در اداره ثبت احوال، سامانه به صورت خودکار و ظرف مدت زمان معینی (معمولاً ۲۰ روز) اقدام به صدور گواهی انحصار وراثت می کند. این گواهی شامل تمامی اطلاعات لازم برای تقسیم ترکه، از جمله مشخصات وراث و سهم الارث هر یک با در نظر گرفتن مواردی همچون حجب (محرومیت برخی وراث به دلیل وجود وارث دیگر)، موانع ارث و وصیت نامه رسمی (در صورت وجود) است. وراث پس از صدور گواهی، از طریق پیامک اطلاع رسانی دریافت می کنند و می توانند با مراجعه به سامانه verasat.ncr.ir، گواهی خود را مشاهده و چاپ نمایند. از جمله مزایای مهم این سامانه، حذف نیاز به درخواست حضوری، کاهش چشمگیر زمان و هزینه ها و همچنین امکان اعتراض آنلاین به گواهی صادرشده در مهلت قانونی است.

سامانه سهیم (sahim.sabteahval.ir): ثبت درخواست انحصار وراثت آنلاین

در مقابل سامانه ورثه، سامانه سهیم (sahim.sabteahval.ir) که بخشی از سامانه هویت یکتای ملی ایرانیان است، برای گروه دیگری از متوفیان کاربرد دارد. این سامانه به طور خاص برای متوفیانی که قبل از تاریخ ۰۳ مرداد ۱۴۰۴ فوت کرده اند، طراحی شده است. در این موارد، وراث باید به صورت فعال و دستی، درخواست خود را برای صدور گواهی انحصار وراثت ثبت کنند. این فرآیند شامل ورود به سامانه، تکمیل فرم های مربوطه و بارگذاری مدارک لازم است. تفاوت اصلی سامانه سهیم با سامانه ورثه در همین نکته نهفته است؛ در سامانه ورثه، فرآیند صدور گواهی برای متوفیان جدید به صورت خودکار انجام می شود، اما در سامانه سهیم، وراث باید خود اقدام به ثبت درخواست و پیگیری فعال آن کنند.
سامانه سهیم امکانات متنوع دیگری نیز در اختیار شهروندان قرار می دهد که ثبت درخواست انحصار وراثت یکی از آن هاست. با استفاده از این سامانه، وراث می توانند مدارک خود را به صورت الکترونیکی بارگذاری کرده و وضعیت درخواست خود را پیگیری کنند. اگرچه این فرآیند به اندازه سامانه ورثه خودکار نیست، اما همچنان نسبت به روش های سنتی که شامل مراجعات متعدد به شوراهای حل اختلاف بود، بسیار ساده تر و سریع تر است. آشنایی با هر دو سامانه و انتخاب صحیح سامانه بر اساس تاریخ فوت متوفی، گام اول برای طی کردن موفقیت آمیز فرآیند درخواست انحصار وراثت اینترنتی است.

راهنمای گام به گام: ثبت درخواست و دریافت گواهی انحصار وراثت اینترنتی

پس از آشنایی با سامانه های موجود، نوبت به راهنمای عملیاتی و گام به گام ثبت درخواست و دریافت گواهی انحصار وراثت می رسد. این بخش شامل آماده سازی مدارک، نحوه ثبت درخواست در سامانه سهیم و پیگیری گواهی در هر دو سناریو است که به صورت دقیق و مرحله به مرحله توضیح داده می شود.

مرحله ۱: آماده سازی پیش نیازها و مدارک لازم

آماده سازی دقیق و کامل مدارک، سنگ بنای یک فرآیند انحصار وراثت موفق و بدون مشکل است. نقص یا اشتباه در مدارک می تواند منجر به تأخیرهای طولانی یا حتی رد درخواست شود. بنابراین، پیش از هر اقدامی، تمامی مدارک زیر را با دقت جمع آوری و آماده کنید:

1. گواهی فوت متوفی: این مدرک اصلی ترین سند برای اثبات فوت شخص است و توسط اداره ثبت احوال صادر می شود. در حال حاضر، امکان دریافت الکترونیکی گواهی فوت نیز وجود دارد که فرآیند را تسریع می بخشد. اطمینان حاصل کنید که اطلاعات مندرج در گواهی فوت، از جمله نام، نام خانوادگی، کد ملی و تاریخ فوت متوفی، کاملاً صحیح و مطابق با سایر مدارک باشد.
2. شناسنامه و کارت ملی متوفی: ارائه این مدارک برای احراز هویت متوفی و تطبیق اطلاعات با سوابق ثبت احوال ضروری است.
3. شناسنامه و کارت ملی تمامی وراث: این شامل تمام وراث قانونی، اعم از همسر، فرزندان، پدر، مادر و در صورت نبود این افراد، سایر خویشاوندان طبقات بعدی است. دقت در ارائه اطلاعات صحیح تمامی وراث برای جلوگیری از اعتراضات بعدی و تقسیم صحیح سهم الارث حیاتی است.
4. عقدنامه یا سند ازدواج (در صورت تأهل متوفی): این مدرک برای اثبات رابطه زوجیت و تعیین سهم الارث همسر متوفی (زوجه یا زوج) لازم است.
5. استشهادیه محضری: این سند یکی از مهم ترین و گاه چالش برانگیزترین مدارک است. استشهادیه محضری باید با حضور تمامی وراث و دو شاهد عاقل و بالغ، در یکی از دفاتر اسناد رسمی تنظیم شود. شاهدان باید هویت وراث را تأیید کنند و در این سند، تمامی وراث قانونی متوفی و روابط سببی و نسبی آن ها به صورت دقیق ذکر می شود. هدف از استشهادیه، جلوگیری از نادیده گرفتن برخی وراث یا درج نام افراد غیرذی حق است. نمونه ای از محتوای استشهادیه معمولاً شامل اطلاعات متوفی، تاریخ و محل فوت، نام وراث با ذکر نسبت، نام و مشخصات شاهدان و امضای آن ها و مهر و امضای سردفتر اسناد رسمی است. تنظیم صحیح این سند بسیار مهم است و هرگونه اشتباه می تواند به تأخیر در روند صدور گواهی منجر شود.
6. وصیت نامه رسمی (در صورت وجود): اگر متوفی وصیت نامه رسمی (که در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده) داشته باشد، ارائه آن ضروری است. وصیت نامه می تواند بر نحوه تقسیم بخشی از ترکه (تا یک سوم اموال) تأثیرگذار باشد و باید توسط مراجع قانونی مورد بررسی قرار گیرد. وصیت نامه های عادی یا دست نویس معمولاً در فرآیند انحصار وراثت آنلاین قابل استناد نیستند و نیاز به تأیید دادگاه دارند.

تهیه اسکن با کیفیت از تمامی مدارک فوق بسیار مهم است. فایل های اسکن شده باید واضح و خوانا باشند و حجم آن ها مطابق با محدودیت های سامانه های آنلاین باشد تا برای بارگذاری دچار مشکل نشوید. همچنین، برای احراز هویت در سامانه ها، نیاز به داشتن حساب کاربری فعال در درگاه ملی خدمات دولت هوشمند یا سامانه هدا (احراز هویت دیجیتال) دارید که معمولاً با شماره موبایل به نام خود وارث اصلی (متقاضی) انجام می شود.

مرحله ۲: نحوه ثبت درخواست در سامانه سهیم (برای متوفیان قبل از ۰۳ مرداد ۱۴۰۴)

برای متوفیانی که پیش از تاریخ ۰۳ مرداد ۱۴۰۴ فوت کرده اند، فرآیند درخواست گواهی انحصار وراثت از طریق سامانه سهیم (sahim.sabteahval.ir) انجام می شود. مراحل به شرح زیر است:

1. ورود به سامانه سهیم (sahim.sabteahval.ir): ابتدا نشانی sahim.sabteahval.ir را در مرورگر خود جستجو کرده و وارد صفحه اصلی سامانه شوید. برای ورود، گزینه ورود با پنجره ملی خدمات دولت هوشمند را انتخاب کنید. این مرحله شامل احراز هویت از طریق شماره موبایل (که باید به نام شخص متقاضی باشد) و دریافت رمز یکبار مصرف است.
2. انتخاب گزینه درخواست گواهی انحصار وراثت: پس از ورود موفق به سامانه، از میان گزینه های موجود، گزینه مربوط به درخواست گواهی انحصار وراثت را انتخاب کنید.
3. تکمیل اطلاعات متوفی: در این بخش، اطلاعات دقیق متوفی شامل نام، نام خانوادگی، کد ملی، تاریخ فوت، کد پستی و نشانی محل سکونت ایشان را وارد کنید. دقت در ورود تمامی اطلاعات الزامی است.
4. تکمیل اطلاعات وراث: نام، نام خانوادگی، کد ملی و نسبت هر یک از وراث با متوفی را به دقت وارد نمایید. این بخش باید شامل تمامی وراث قانونی باشد که در استشهادیه محضری نیز قید شده اند.
5. بارگذاری مدارک اسکن شده: مدارکی که در مرحله قبل آماده کرده اید (گواهی فوت، شناسنامه ها و کارت ملی متوفی و وراث، عقدنامه، استشهادیه محضری، وصیت نامه رسمی) را در بخش های مربوطه بارگذاری کنید. مطمئن شوید که فایل ها دارای فرمت و حجم مجاز هستند و وضوح کافی دارند.
6. تأیید نهایی اطلاعات و دریافت کد رهگیری: پس از تکمیل تمامی مراحل و اطمینان از صحت اطلاعات وارد شده و بارگذاری مدارک، درخواست خود را تأیید نهایی کنید. در این مرحله، یک کد رهگیری به شما داده خواهد شد. حفظ این کد رهگیری برای پیگیری های بعدی بسیار حیاتی است.

نکات مهم: در تمامی مراحل ورود اطلاعات نهایت دقت را به خرج دهید. یک اشتباه کوچک می تواند فرآیند را طولانی تر کند. همچنین، به حجم و فرمت فایل های اسکن شده توجه کنید تا از بروز مشکلات فنی هنگام بارگذاری جلوگیری شود.

مرحله ۳: پیگیری و دریافت گواهی (برای هر دو سناریو)

پس از ثبت درخواست، مرحله پیگیری و دریافت گواهی انحصار وراثت آغاز می شود که بسته به تاریخ فوت متوفی، مسیر متفاوتی دارد:

1. برای فوت های پس از ۰۳ مرداد ۱۴۰۴ (سامانه ورثه):
   • زمان انتظار و اطلاع رسانی: برای این دسته از متوفیان، گواهی انحصار وراثت به صورت خودکار و بدون نیاز به ثبت درخواست توسط وراث، ظرف مدت ۲۰ روز پس از ثبت واقعه فوت در ثبت احوال، صادر می شود. پس از صدور، پیامک اطلاع رسانی به شماره موبایل وراث (که در سیستم ثبت احوال ثبت شده است) ارسال خواهد شد.
   • مشاهده و چاپ گواهی: پس از دریافت پیامک، وراث می توانند با مراجعه به سامانه verasat.ncr.ir (یا جستجوی سامانه ابلاغ و دریافت گواهی الکترونیک انحصار وراثت در گوگل)، وارد صفحه اصلی شده و با انتخاب گزینه دریافت گواهی، مشخصات متوفی و کد ملی خود را وارد کرده و گواهی صادرشده را مشاهده و چاپ کنند. این گواهی دارای اعتبار قانونی کامل است و نیازی به برابر اصل کردن ندارد.
2. برای فوت های پیش از ۰۳ مرداد ۱۴۰۴ (پیگیری درخواست ثبت شده در سهیم):
   • پیگیری وضعیت درخواست: پس از ثبت درخواست در سامانه سهیم، می توانید با استفاده از کد رهگیری که در مرحله قبل دریافت کرده اید، به همان سامانه مراجعه کرده و وضعیت درخواست خود را پیگیری کنید. سامانه مراحل مختلف بررسی پرونده را نمایش می دهد.
   • زمان بندی احتمالی: زمان بررسی درخواست ها در سامانه سهیم می تواند متفاوت باشد و به حجم کاری و پیچیدگی پرونده بستگی دارد. انتظار می رود این فرآیند سریع تر از روش های سنتی باشد، اما ممکن است بیشتر از ۲۰ روز طول بکشد.
   • مسیرهای پیگیری در صورت تأخیر: اگر درخواست شما پس از مدت زمان معقولی (مثلاً بیش از یک ماه) بدون هیچ پاسخی باقی ماند یا با مشکلی مواجه شدید، می توانید از طریق تماس با مراکز پشتیبانی سازمان ثبت احوال یا مراجعه حضوری به نزدیک ترین اداره ثبت احوال، وضعیت را پیگیری کنید. گاهی نیز مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا یک وکیل می تواند در تسریع فرآیند مؤثر باشد.

حل مشکلات رایج و نکات حقوقی تکمیلی

با وجود تسهیلات فراهم شده در فرآیند درخواست انحصار وراثت اینترنتی، ممکن است وراث با چالش ها و سؤالاتی مواجه شوند. این بخش به بررسی مشکلات رایج، راه حل های عملی و نکات حقوقی تکمیلی می پردازد تا مسیر را برای شما هموارتر کند.

۱. اعتراض به گواهی انحصار وراثت صادرشده (برای هر دو سامانه)

گواهی انحصار وراثت یک سند حقوقی مهم است و باید تمامی اطلاعات را به درستی منعکس کند. در صورتی که پس از صدور گواهی، متوجه اشتباه یا نقص در آن شدید، حق اعتراض برای شما محفوظ است. این موارد می تواند شامل عدم درج نام یکی از وراث قانونی، اشتباه در محاسبه سهم الارث هر یک، وجود یک وصیت نامه جدید و معتبر که در گواهی لحاظ نشده، یا هرگونه نقص در فرآیند قانونی باشد.

مهلت قانونی اعتراض: اعتراض به گواهی انحصار وراثت باید ظرف ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ گواهی (چه به صورت خودکار از سامانه ورثه و چه پس از پیگیری در سامانه سهیم) ثبت شود. در صورت انقضای این مهلت، اعتراض تنها با دلایل موجه و اثبات عدم اطلاع از صدور گواهی یا وجود مدارک جدید، امکان پذیر خواهد بود.

نحوه ثبت اعتراض در سامانه: برای اعتراض، باید به سامانه مربوطه (verasat.ncr.ir یا sahim.sabteahval.ir) مراجعه کرده و گزینه اعتراض به گواهی انحصار وراثت را انتخاب کنید. در فرم اعتراض، لازم است اطلاعات کامل معترض و دلایل اعتراض به همراه مدارک مثبته (مانند شناسنامه وارث از قلم افتاده، وصیت نامه جدید و…) به صورت دقیق وارد و بارگذاری شود. دقت کنید که شماره پرونده و شماره قضایی (در صورت وجود) را در فرم مربوطه وارد نمایید. در برخی موارد که شماره قضایی وجود ندارد، می توان آن را خالی گذاشت و صرفاً متن درخواست اعتراض و گواهی مورد اعتراض را آپلود کرد.

مراحل رسیدگی به اعتراض: پس از ثبت اعتراض، پرونده به هیئت حل اختلاف ثبت احوال ارجاع می شود. این هیئت با بررسی دلایل و مدارک ارائه شده و در صورت لزوم، دعوت از طرفین، به موضوع رسیدگی می کند. تصمیم هیئت حل اختلاف در این مرحله قطعی و لازم الاجرا است، مگر آنکه ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ تصمیم هیئت، نسبت به آن در دادگاه صالح تجدیدنظرخواهی شود. فرآیند تجدیدنظرخواهی در دادگاه، مرحله نهایی برای رسیدگی به اعتراضات پیچیده و اختلافات وراث است.

۲. پاسخ به چالش ها و سوالات متداول کاربران

تجربیات کاربران نشان می دهد که با وجود مزایای سامانه های آنلاین، چالش هایی نیز در این مسیر وجود دارد که در ادامه به برخی از مهم ترین آن ها و راه حل های پیشنهادی می پردازیم:

• تأخیر در صدور گواهی (به ویژه برای متوفیان پس از ۱۴۰۴):

  بسیاری از کاربران در بخش نظرات رقبا اشاره کرده اند که پس از گذشت ۲۰ روز از فوت متوفی، هیچ پیامکی دریافت نکرده اند. در چنین شرایطی، ابتدا وضعیت را در سامانه verasat.ncr.ir بررسی کنید. اگر گواهی صادر نشده بود، توصیه می شود با اداره ثبت احوال محلی که فوت در آنجا ثبت شده تماس بگیرید. گاهی ممکن است به دلیل مشکلات سیستمی یا نقص در اطلاعات اولیه، فرآیند خودکار با تأخیر مواجه شود. در صورت عدم پاسخگویی مناسب، مراجعه حضوری به ثبت احوال یا استفاده از خدمات کافی نت های معتبر و یا مشاوره با وکیل متخصص می تواند راهگشا باشد.

• مشکل در ثبت نام یا ورود به سامانه ها:

  برخی کاربران به دلیل عدم آشنایی کافی با فناوری یا مشکلات سیستمی، در مراحل ثبت نام در درگاه ملی خدمات دولت هوشمند یا ورود به سامانه ها با چالش مواجه می شوند. راه حل: می توانید از کمک افراد آگاه در خانواده یا دوستان کمک بگیرید. دفاتر کافی نت نیز خدمات مربوط به احراز هویت و ثبت نام در این سامانه ها را ارائه می دهند که می تواند گزینه مناسبی باشد. همچنین، تماس با مراکز پشتیبانی سامانه ها (در صورت وجود) می تواند به حل مشکلات فنی کمک کند.

• عدم درج نام برخی وراث در گواهی صادرشده:

  این یک مشکل جدی است که نیاز به پیگیری فوری دارد. اگر در گواهی صادرشده (چه خودکار و چه دستی) نام یکی از وراث قانونی از قلم افتاده باشد، باید بلافاصله نسبت به ثبت اعتراض در سامانه (مطابق توضیحات بخش قبلی) اقدام کنید. ارائه مدارک شناسایی و اثبات نسبت وارث از قلم افتاده ضروری است. در این موارد، مشاوره با یک وکیل برای اطمینان از صحت فرآیند اعتراض بسیار توصیه می شود.

• لزوم مراجعه به کافی نت و هزینه های جانبی:

  اگرچه فرآیند اصلی آنلاین است، اما برخی مراحل ممکن است نیاز به خدمات خارج از خانه داشته باشند. برای مثال، تنظیم استشهادیه محضری مستلزم مراجعه به دفتر اسناد رسمی و پرداخت هزینه است. همچنین، اسکن مدارک با کیفیت بالا، احراز هویت در درگاه ملی خدمات دولت هوشمند (در صورتی که خودتان نتوانید انجام دهید) و حتی پرینت گواهی ها ممکن است نیاز به مراجعه به کافی نت و پرداخت هزینه های جزئی داشته باشد. این ها هزینه های جانبی هستند که باید در نظر گرفته شوند و از هزینه های اصلی دولتی جدا هستند.

• تفاوت انحصار وراثت محدود و نامحدود:

  انحصار وراثت محدود برای اموالی با ارزش کمتر (در حال حاضر سقف قانونی حدود ۵۰ میلیون تومان است، اما این مبلغ می تواند تغییر کند) صادر می شود و نیازی به نشر آگهی در روزنامه رسمی ندارد. اما انحصار وراثت نامحدود برای اموال با ارزش بیشتر از این سقف است و مستلزم نشر آگهی در روزنامه رسمی (یک نوبت) برای اطلاع رسانی عمومی و انتظار برای اعتراض احتمالی است. این آگهی باعث می شود که فرآیند صدور گواهی نامحدود کمی طولانی تر شود (معمولاً یک ماه پس از نشر آگهی). در سامانه های آنلاین، معمولاً خود سامانه بر اساس ارزش تخمینی ترکه، نوع گواهی را پیشنهاد می دهد.

• چه زمانی باید به شورای حل اختلاف یا وکیل مراجعه کرد؟

  اگر پرونده شما پیچیدگی های خاصی دارد (مانند وجود وصیت نامه های متعدد، اختلافات شدید بین وراث، وجود وراث صغیر یا غایب، یا اموال خارج از کشور)، یا اگر با مشکلات سیستمی مکرر مواجه هستید و نمی توانید از طریق سامانه ها پیش بروید، یا در صورت تأخیرهای غیرعادی در صدور گواهی، مشاوره و ارجاع به وکیل متخصص یا مراجعه به شورای حل اختلاف (در مواردی که صلاحیت رسیدگی داشته باشند) بهترین راهکار است. وکیل می تواند نه تنها در تکمیل مدارک و ثبت درخواست کمک کند، بلکه در حل و فصل اختلافات و پیگیری قانونی امور نیز نقش مؤثری ایفا می کند. همچنین در مواردی که به ثبت گواهی فوت یا اطلاعات متوفی اعتراض دارید، ابتدا باید از طریق ثبت احوال و سپس در صورت لزوم از طریق مراجع قضایی اقدام کنید.

۳. هزینه های مربوط به انحصار وراثت (آنلاین و سنتی)

درک هزینه های مربوط به انحصار وراثت، چه به صورت آنلاین و چه سنتی، برای وراث اهمیت دارد. این هزینه ها شامل موارد مختلفی است:

1. هزینه های دولتی: هزینه دادرسی برای درخواست گواهی انحصار وراثت (محدود و نامحدود)، که مبلغی ثابت و نسبتاً ناچیز است و در زمان ثبت درخواست در سامانه ها یا دفاتر خدمات قضایی پرداخت می شود.
2. هزینه دفتر اسناد رسمی: اصلی ترین هزینه در این بخش، مربوط به تنظیم استشهادیه محضری است. این هزینه بر اساس تعرفه مصوب کانون سردفتران و دفتریاران تعیین می شود.
3. هزینه نشر آگهی (برای انحصار وراثت نامحدود): این هزینه برای انتشار آگهی در روزنامه رسمی کشور برای گواهی انحصار وراثت نامحدود پرداخت می شود و بسته به حجم آگهی متفاوت است.
4. هزینه های جانبی: شامل هزینه های مربوط به اسکن و پرینت مدارک در کافی نت، احراز هویت در صورت نیاز به کمک متخصص، و هزینه دریافت گواهی فوت (در صورتی که الکترونیکی در دسترس نباشد).
5. هزینه وکیل (در صورت نیاز): در صورتی که وراث تصمیم به استخدام وکیل برای انجام فرآیند انحصار وراثت یا حل اختلافات داشته باشند، هزینه حق الوکاله بر اساس توافق با وکیل و تعرفه های قانونی پرداخت خواهد شد. این هزینه می تواند متغیر باشد و به پیچیدگی پرونده بستگی دارد.

در مجموع، با وجود اینکه روش آنلاین برخی هزینه های جانبی (مانند رفت و آمد) را کاهش می دهد، اما هزینه های اصلی مانند هزینه استشهادیه محضری و در صورت نیاز، حق الوکاله وکیل، همچنان برقرار هستند.

نتیجه گیری

درخواست انحصار وراثت اینترنتی، گامی بزرگ در جهت تسهیل و دیجیتالی کردن فرآیندهای حقوقی در ایران محسوب می شود. با راه اندازی سامانه هایی مانند ورثه (verasat.ncr.ir) و سهیم (sahim.sabteahval.ir)، وراث می توانند بخش قابل توجهی از مراحل دریافت گواهی انحصار وراثت را به صورت غیرحضوری و با سرعت بیشتری طی کنند. نکته کلیدی در این فرآیند، توجه به تاریخ فوت متوفی و انتخاب صحیح سامانه مورد نظر است؛ در حالی که سامانه ورثه برای متوفیان پس از ۰۳ مرداد ۱۴۰۴ فرآیند خودکار را ارائه می دهد، سامانه سهیم برای متوفیان قبل از این تاریخ نیازمند ثبت درخواست دستی است.
دقت در آماده سازی مدارک لازم، به ویژه استشهادیه محضری، و همچنین ورود اطلاعات صحیح و کامل در سامانه ها، از اهمیت بالایی برخوردار است. با وجود مزایای متعدد این روش، ممکن است چالش هایی نظیر تأخیر در صدور گواهی، مشکلات فنی یا عدم درج نام برخی وراث پیش آید. در چنین مواردی، آگاهی از راه های پیگیری، ثبت اعتراض در مهلت قانونی، و در صورت لزوم، مشاوره با متخصصین حقوقی و وکلا، می تواند به حل و فصل سریع و صحیح امور کمک کند. استفاده از این راهنمای جامع، به شما این امکان را می دهد که با دیدی روشن تر و اطمینان خاطر بیشتری، فرآیند درخواست انحصار وراثت اینترنتی را به سرانجام برسانید و حقوق قانونی وراث را به درستی استیفا کنید.