موشک های پیام بر – سقف شیبدار
«اگر بحث های داخلی مقامات از رسانه ها پخش شود، 4 میلیون نفر برای خروج از اسراییل به فرودگاه بن گوریون هجوم می برند»؛ این جمله یک مقام ایرانی نیست که پیش از عملیات «وعده صادق» بخواهد علیه مقامات صهیونیست به عنوان عملیات روانی گفته شود و آنها را تحت فشار بگذارد، بلکه عبارت نقل شده از یک مقام آگاه صهیونیست است که در صفحه شخصی «رونن برگمن» روزنامه نگار مرتبط با موساد و نویسنده کتاب «برخیز و اول بکش» نوشته شده است و وضعیت آشفته این رژیم پس از عملیات موفق ایران را روایت می کند.
به گزارش سقف شیبدار، «وطن امروز» در گفت وگو با کارشناسان تصویر رسانه ای ایران در جهان بعد از عملیات «وعده صادق» را بررسی کرده که در ادامه می خوانید:
این مساله نشان دهنده وضعیت عجیب حاکم بر سرزمین های اشغالی برای مدیریت افکار عمومی است. در واقع ایران در 2 عرصه باید به عملیات علیه رژیم صهیونیستی می پرداخت که صهیونیست ها در هر دوی این عرصه ها به صورت تمام عیار از سوی آمریکا مورد حمایت بودند؛ نخست پدافند پرخرج رژیم صهیونیستی بود که در شرایط آماده باش کامل قرار داشت و سپس عملیات رسانه ای و فضاسازی رسانه های غربی بود تا واکنش متقابل ایران را کم اهمیت جلوه داده و بی تاثیر نشان دهد. پیش از عملیات موشکی – پهپادی ایران، تارنمای آمریکایی «آکسیوس» برای فضاسازی رسانه ای از عنوان «واکنش پیش بینی شده ایران» استفاده کرد تا بتواند در ادامه، عملیات بازدارنده ایران را کم اهمیت جلوه دهد. پس از عملیات ایران، شبکه 24 اسراییل با اذعان به عدم اجازه انتشار تصاویر حمله موشکی و پهپادی ایران به اراضی اشغالی در صفحه مجازی خود نوشت: «ما تصاویر و فیلم های بسیار بیشتری از حمله امشب ایران داریم که نمی توان همه آنها را منتشر کرد».
اما بر اساس شواهد، این وضعیت اینگونه پیش نرفت و حجم عملیات ایران و مدل روایت رسانه ای به گونه ای بود که تصویر متفاوتی را در اذهان جامعه ایرانی و حتی در بین تحلیلگران جهانی رقم زد. در میان همه سانسورهای رسانه ای رژیم صهیونیستی و جنگ شناختی آمریکا نوعی روایت قدرت از جمهوری اسلامی ایران در بین رسانه های داخلی و بین المللی منتشر شد که حتی موج آن رسانه های ضدانقلاب را نیز در بر گرفت.
همان لحظه نخست عملیات ایران گفته شد این حمله در چارچوب سرفصل و اصل «دفاع مشروع» مطابق ماده 51 منشور ملل متحد و در پاسخ به جنایت و حمله مجرمانه اسراییل انجام شده است اما رژیم صهیونیستی که میدان را از دست داده بود، تلاش کرد از طریق ابزار رسانه ای و فضاسازی به مقابله با جمهوری اسلامی ایران برآید و با القای یک وضعیت خاص از طریق رسانه ها، آمریکا را وارد عرصه درگیری با ایران کند. در ادامه این فضاسازی ها، رژیم صهیونیستی از ظرفیت شبکه های اجتماعی در اختیار غرب به طور کامل بهره گرفت و در همین راستا جریان ضدانقلاب را علیه کشورمان به کار گرفت؛ جریانی که گزارش های متعددی از آن وجود دارد که یا به طور مستقیم از سوی رژیم صهیونیستی مدیریت می شود یا کارفرمای آنها رژیم صهیونیستی است.
همان شب کلیدواژه «Iran» در شبکه اجتماعی ایکس ترند نخست جهانی شد و برخی مسایل مانند هدف قرار گرفتن جنگل(!) و توانایی پدافند رژیم صهیونیستی در هدف قرار دادن 99 درصد(!) موشک ها از سوی همین شبکه در خدمت رژیم صهیونیستی مطرح شد اما زمان زیادی طول نکشید که گزاره ها و گزارش های منتشر شده از سرزمین های اشغالی و بازنشر آنها در شبکه های داخلی، موضوع را کامل تحت تاثیر قرار داد. ویدیویی که طی چند ثانیه 7 موشک به درون پایگاه نظامی رژیم صهیونیستی اصابت می کند، یکی از همین ها بود. بررسی و انتشار این تصاویر و ویدیوها از آن جهت اهمیت دارد که ما در دنیای مدرن با مساله «افکار عمومی» مواجه هستیم که دیگر مسایل را تجربه نمی کند، بلکه آنها را از طریق رسانه های جمعی دریافت و در ذهن خود معنا می کند. یعنی اگر شما قوی ترین عملیات موشکی را در منطقه انجام دهید اما نتوانید ابعاد آن را برای افکار عمومی تشریح کنید و آنها را اقناع کنید، این عملیات می تواند از طریق رسانه در ذهن مردم شکست خورده القا شود، لذا ایران در زمان عملیات «وعده صادق» با 2 پدافند وارد درگیری شد؛ نخست پدافند نظامی و سپس پدافند رسانه ای!
به منظور بررسی تاثیر رسانه ای عملیات «وعده صادق» بر افکار عمومی ایران، جهان اسلام و البته سراسر دنیا با دکتر عباس اسدی، دانشیار ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی و مجید سلیمانی ساسانی، استاد دانشگاه و عضو هیات علمی گروه علوم ارتباطات دانشگاه تهران به گفت وگو نشسته ایم تا پیرامون تصویر رسانه ای عملیات ایران بیشتر بدانیم.
اسدی درباره نقش رسانه در تشریح و تنویر عملیات «وعده صادق» در ذهن مردم گفت: عملیات «وعده صادق» از چند منظر قابل تحلیل است. موضوع نخست «سیر تولید محتوای رسانه ای» پیرامون این عملیات است.
شاهد بودیم از لحظه ورود پهپادها به آسمان تا لحظه اصابت موشک ها، این موضوع برای فعالان رسانه و کاربران شبکه های اجتماعی و در لایه بعد تحلیلگران مساله بود. یعنی همه افراد درگیر با رسانه آمادگی این مساله را داشتند که این موضوع را پوشش دهند و در گام بعد آن را تحلیل کنند. در ساعت های اولیه رسانه هایی چون یورونیوز و بعد نیویورک تایمز، بی بی سی جهانی و… تلاش کردند «نوعی مظلوم نمایی برای اسراییل» را رقم بزنند و اینگونه القا کنند رژیم صهیونیستی تحت حمله ایران قرار گرفته است. از همین جهت هیچگاه اشاره نمی شد این عملیات ایران پاسخ عملیات اسراییل در حمله به کنسولگری است.
وی ادامه داد: جریان رسانه ای غرب ابتدا ناخواسته و سپس به صورت واضح شروع به معرفی «قدرت و توانایی نظامی ایران» کرد و پیرامون ابعاد عملیات و تجهیزات ما مانور رسانه ای داد. گام بعدی خط تحلیلی رسانه های غربی، تلاش برای نامتوازن نشان دادن حمله ایران بود. رسانه های غربی تلاش داشتند بگویند شدت حمله ایران بیش از آن چیزی بود که اسراییل به واسطه حمله به کنسولگری استحقاق آن را داشت. این تحلیل ها می خواست زمینه را برای اقدامات بعدی اسراییل و آمریکا فراهم کند. پس مساله نخست که رسانه ها آن را پیگیری کردند خط «مظلوم نمایی پیرامون رژیم صهیونیستی و نامتوازن بودن پاسخ ایران» بود اما آنچه در افکار عمومی جهان بویژه ایران شاهد بودیم «ارایه یک چهره قدرتمند نظامی به معنای بالاتر رفتن جایگاه نظامی ایران و تعدیل تصویر نظامی اسراییل به واسطه عبور موشک های ایرانی از پدافند چند میلیارد دلاری رژیم صهیونیستی» بود.
* امیدآفرینی با نمایش توان پهپادی و موشکی
استاد دانشگاه افزود: نکته مهم دوم که باید بدان تاکید کرد آن است که پیش از عملیات «وعده صادق» بیش از 43 درصد مردم ایران نسبت به «قدرت یافتن ایران در خاورمیانه» ابراز امیدواری کرده بودند. یعنی اساسا یکی از شاخص های امید و امیدساز در جمهوری اسلامی ایران، فعالیت ایران در منطقه در برابر تهاجم های بیرونی و تحرکات تروریستی است. لذا می توان گفت پس از عملیات موفق ایران و نمایش مقتدرانه توان پهپادی و موشکی سطح امید در جامعه بویژه در شاخص قدرت ایران در خاورمیانه بالاتر خواهد رفت.
وی با اشاره به کارکردهای امید در جامعه گفت: بالا رفتن شاخص های امید در جامعه از این جهت دارای اهمیت است که می تواند جامعه ایرانی را پیرامون چنین موضوعاتی متحد کند. یعنی زمانی که اغلب مردم ایران درباره یک موضوع و بهبود آن در آینده امید داشته باشند، حول آن جمع می شوند و به یک وحدت نظر مشترک می رسند. همان طور که اگر امید به مساله ای پایین باشد، جامعه ایرانی پیرامون آن به اختلاف برمی خورد.
استاد دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه با اشاره به بازتاب های داخلی عملیات «وعده صادق» گفت: در رسانه های داخلی نیز ما شاهد همدلی کم نظیری در میان بیشتر رسانه ها بودیم. به عبارت دیگر رسانه های عمومی، اعم از خبرگزاری ها، روزنامه ها و… از جناح های مختلف همدلی خوبی از خود نشان دادند. این نشان دهنده این است که اگر ما بتوانیم اقدام میدانی ویژه ای را رقم بزنیم، رسانه های داخلی نیز به ارایه تحلیل مثبت پیرامون موضوع خواهند پرداخت و یک نمایش اقتدار را رقم خواهند زد. در این رابطه باید توجه کرد ما در این عملیات «دشمن بیرونی» را تعریف کردیم و به مردم خود نشان دادیم و این راز موفقیت عملیات رسانه ای بود. ما باید بتوانیم در اقتصاد، معیشت و دیگر مسایل نیز دشمن بیرونی را به مردم معرفی کنیم.
کارشناس رسانه در تحلیل سیاست رسانه ای اسراییل گفت: تاکنون اسراییل در همه عملیات های خود معمولا به نحو هیجان زده ورود کرده و دست به ارایه فیلم، تصویر و تحلیل می زند تا افکار عمومی جهان را با خود همراه کند اما در عملیات «وعده صادق» شاهد بودیم انتشار فیلم و تصویر بدون هماهنگی دولت ممنوع اعلام می شود و تاکنون نیز ویدیوی رسمی با کیفیتی منتشر نشده و آنچه در اختیار رسانه ها قرار گرفته تصاویری است که توسط مردم فلسطین به وسیله گوشی همراه ضبط شده است. این مساله برای ساکنان سرزمین های اشغالی معنادار است و آنها این اتفاق را در شبکه معنایی ذهن خود قرار می دهند.
وی ادامه داد: حتی این ادعا که موشکی به هدف اصابت نکرده است نیز با تصاویر موجود و خبرهای غیررسمی موجب شد تمام اخبار رسانه های اسراییلی خالی از اعتبار شود. البته می دانیم در وضعیت جنگی رسانه ها تمام حقیقت را نمی گویند. بویژه این امر درباره دولتی که تحت ضرب قرار گرفته و مضطرب است ضریب دوچندانی به خود می گیرد. به هر حال همه کارشناسان بدون استثنا معتقد بودند ایران توانست به اهداف خود برسد، یا حداقل خیلی بیشتر از برآوردها به اهداف خود برسد؛ بنابراین باور من چنین است که هم مخاطبان این عملیات و هم افکار عمومی، پیام آن را درک کرده و فهمیدند ایران چه کاری انجام داده است.
استاد دانشگاه گفت: مساله آخر که لازم است به آن بپردازم، بحث اثر این عمل در همدلی میان ایران و مردم فلسطین است. فیلم های به دست آمده از فلسطین اشغالی نشان می دهد مردم فلسطین احساس شعف و هیجان بسیار زیادی از این حمله داشتند و حتی برخی، شعارهایی با مضمون پاسداشت رهبر معظم انقلاب و سردار شهید سلیمانی سر می دادند، لذا باید گفت این عملیات ترویج یک تفکر بود. امروز اندیشه مقاومت توانسته است مردم منطقه ما را منسجم کند و اسطوره ای پوشالی به نام رژیم صهیونیستی را درهم بشکند.
اسدی در پایان اظهارات خود گفت: ناسیونالیسم عربی پس از جمال عبدالناصر و شکست فجیع از اسراییل نشان داد نمی تواند در مقابل نظام چپاول و سلطه در منطقه ایستادگی کند و شکست خورد اما در مقابل اندیشه مقاومت کارآمدی خود را در انسجام بخشی به مردم منطقه و مقابله با نظام سلطه نشان داده است. اندیشه مقاومت در این میان بسیار مهم است. اندیشه مقاومت توانسته به افکار عمومی منطقه ثابت کند تنها راه آزادی و رهایی از سلطه، مقاومت است. شما ببینید! کشورهای منطقه با این همه تصویرسازی های پوشالی از قدرت خود هیچ کدام قدرت مقابله با اسراییل را نداشتند. در این میان تنها این اندیشه مقاومت بود که نشان داد اصطلاحا کت تن کیست.
* توانستیم دیدگاه جهان عرب را به نفع خودمان بازسازی کنیم
سلیمانی درباره اینکه آیا عملیات «وعده صادق» با در نظر گرفتن پیوست های رسانه ای انجام شد یا خیر گفت: بدون شک عملیات ایران بدون برنامه و پیوست رسانه ای نبوده است. ما نمی توانیم چنین روایتی را که اکنون در سطح جامعه جاری است بدون پیوست رسانه ای بدانیم، لذا این موضوع برنامه ریزی شده بود. وی افزود: نکته مهم این است که اساسا جنگ های امروز به معنای قبل نیستند و بیش از آنکه در عالم واقع رخ دهند در فضای زندگی انسان ها باید رخ دهند. اگر تجربه غزه را کنار بگذاریم، جنگ های امروز دنیا دیگر به این معنی نیستند که تمام کشور درگیر شود. اصلا شاید دیگر این امکان وجود نداشته باشد که تمام افراد یک کشور بتوانند در تمام نقاط جنگ را تجربه کنند، بلکه تجربه جنگ امروز از طریق رسانه ها منتقل می شود.
استاد دانشگاه تهران با اشاره به جنگ اول خلیج فارس یعنی جنگ آمریکا با عراق پس از اشغال کویت گفت: زمانی که از «ژان بودریار» پرسیده بودند نظر شما درباره این جنگ چیست، پاسخ داده بود: «جنگی وجود ندارد، آنچه شما می گویید بازنمایی است که در رسانه ها در حال رخ دادن است». در واقع می توانیم بگوییم مردم آمریکا هیچ تجربه ای از جنگ ندارند و با آنکه دولت آمریکا در نقاط مختلف دنیا حضور نظامی دارد اما تجربه مردم داخلی این کشور از جنگ چیزی نزدیک به صفر است و آنها در کوچه و خیابان با جنگ مواجه نشده اند، لذا در جنگ های جدید پیوست رسانه ای آنها از خود جنگ اهمیت بیشتری دارد. عموم جنگ های امروز جهت بازدارندگی است و عملیات چند شب گذشته ایران نیز در همین جهت بود. به همین دلیل برخلاف عملیات های نظامی که همه مسایل آن محرمانه و مخفی باقی می ماند در اینجا می بینیم پیرامون حرکت پهپادها و موشک به طور مستقیم بحث می شود و شبکه های تلویزیونی درباره ساعت رسیدن آنها جزییاتی اعلام می کنند. این در واقع نشان می دهد مساله بازدارندگی که به واسطه روایت رسانه ای شکل می گیرد، اهمیت بیشتری دارد.
سلیمانی با اشاره به اینکه انسان معاصر عمده تجربیات خود را غیرمستقیم دریافت می کند، گفت: برخلاف انسان اعصار گذشته که باید چیزی را می دید و به واسطه جغرافیای محدودی که اطراف او بود، کسب هویت می کرد، هویت انسان جهان معاصر به واسطه نظام ارتباط اجتماعی جدید – بویژه در شرایط رسانه های تعاملی – شکل می گیرد، بنابراین وجه ارتباطی و رسانه ای اهمیت بیشتری دارد. وجوه پررنگ عملیات رسانه ای «وعده صادق» نیز به همین جهت بوده است.
وی درباره اینکه چرا جامعه ایرانی نسبت به صهیونیست ها عملکرد و همراهی بهتری داشته و موجی از شادی بین ایرانی ها و ترس بین صهیونیست ها شکل گرفت، تصریح کرد: رفتار جامعه ایرانی به این دلیل است که ما سال ها تحت تحریم هستیم و بحران های اقتصادی بسیار بزرگی را پشت سر گذاشته ایم و با توجه به تجربه نافرجامِ برجام و تجربه های سهمگین اقتصادی و سیاسی آن برای ایران، مردم دانسته اند که دیگر قدرت در نظام بین الملل صرفا از طریق گفت وگو به دست نمی آید. این مساله برای بسیاری از ایرانی ها ثابت شده است، حتی اگر بخشی از این جامعه، جمهوری اسلامی ایران را هم قبول نداشته باشد، اما به این نتیجه رسیده است که با توجه به جنایت های اخیر رژیم صهیونیستی در غزه و سکوت جامعه جهانی، چیزی از این نوع نظام جهانی عاید آنها نخواهد شد. مردم ایران می دانند که صهیونیست ها در برابر کشور پهناور ایران این امکان را ندارند که به نقطه نقطه آن آسیب وارد کنند. مردم از خود می پرسند رژیم صهیونیستی در غزه که زمین محدودی دارد چقدر توانسته آن را به تلی از خاک تبدیل کند و به اهداف خود برسد؟ شرایط پایدار غزه بعد از جنگی گسترده و کشتار وحشیانه رخ داده است و حالا این رژیم در برابر قدرتی مانند ایران قرار گرفته است.
عضو هیات علمی دانشگاه تهران درباره تاثیرات عملیات «وعده صادق» بر مخاطبان جهانی گفت: در برابر عملیات ایران 2 گروه مخاطب حضور داشت، یکی مخاطبان و افکار عمومی جهان و دیگر سیاستمداران و سازمان های بین المللی. پلتفرم های شبکه های اجتماعی ما و کل جریان مقاومت را سانسور هدفمند می کنند و اساسا برخلاف ادعای آزادی، کاملا در خدمت سازوکارهای نظام سرمایه داری هستند، لذا مخاطبان عمومی چندان متوجه ابعاد این عملیات نشدند، البته اینطور هم نیست که صدای مقاومت در این چند وقت به گوش مخاطب جهانی نرسیده باشد اما باید این مساله را بدانیم که مردم جهان تحت تاثیر بنگاه های رسانه های بیگانه هستند که همه واقعیت را نمی گویند. حتی در این شکی نیست که گاهی رسانه های اجتماعی می توانند ضد سیاست های خود عمل کنند – مثلا می بینیم کلمه ایران ترند شبکه های اجتماعی جهان بویژه شبکه ایکس می شود – اما باید این را درنظر بگیریم که برخی از این شبکه ها مانند ایکس، نخبگانی هستند و مساوی افکار عمومی جهان نیستند، هرچند کاربران آن بر افکار عمومی و روابط بین الملل موثر هستند.
وی ادامه داد: این عملیات در حوزه سیاست بین الملل بدون شک تاثیرات خوبی خواهد داشت و پیش بینی می شود باب جدیدی در حوزه غرب آسیا باز شود و کشورهای منطقه بویژه کشورهای جهان عرب تحت تاثیر این اتفاقات و تحولات سرزمین های اشغالی و پاسخی که باید به افکار عمومی خود بدهند، قرار خواهند گرفت. هرچند برای آنها بسیار سخت خواهد بود اما مجبورند روابط خود را با ایران گسترش دهند، چرا که ایران و مقاومت به عنوان تنها کشور و گروهی که در چند دهه اخیر به طور مستقیم به رژیم صهیونیستی حمله کرده شناخته می شود و این خواست افکار عمومی کشورهای اسلامی است که با کشوری همچون ایران وارد ارتباط شوند، لذا باب جدیدی از سیاست بین الملل غرب آسیا باز خواهد شد.
سلیمانی در پایان گفت: آن پیامی که باید داده می شد بویژه در جهان اسلام، داده شد. این پیام نه تنها در سطح افکار نخبگانی جهان اسلام که در سطح عمومی جهان اسلام داده شد و این موضوع برای ما اهمیت داشت. یعنی در تحولات آینده منطقه حتما اهداف ما در مقابله با رژیم صهیونیستی پیش خواهد رفت. ما باید توجه داشته باشیم که با وجود برگزاری تجمعات بزرگ در سطح دنیا در محکومیت رژیم صهیونیستی، همچنان بخش کمی از دنیا مطلع است که 35 هزار نفر در غزه به شهادت رسیده اند اما برخلاف سایر نقاط جهان، کشورهای عربی درگیر مساله هستند و اوضاع را پیگیری می کنند و مساله فلسطین برای آنها بسیار اهمیت دارد. در این عملیات ما توانستیم دیدگاه جهان عرب نسبت به فلسطین را به نفع خودمان بازسازی کنیم.
پایان خبر سقف شیبدار
آیا شما به دنبال کسب اطلاعات بیشتر در مورد "موشک های پیام بر – سقف شیبدار" هستید؟ با کلیک بر روی عمومی، اگر به دنبال مطالب جالب و آموزنده هستید، ممکن است در این موضوع، مطالب مفید دیگری هم وجود داشته باشد. برای کشف آن ها، به دنبال دسته بندی های مرتبط بگردید. همچنین، ممکن است در این دسته بندی، سریال ها، فیلم ها، کتاب ها و مقالات مفیدی نیز برای شما قرار داشته باشند. بنابراین، همین حالا برای کشف دنیای جذاب و گسترده ی محتواهای مرتبط با "موشک های پیام بر – سقف شیبدار"، کلیک کنید.