ایجاد رابط های کاربری سفارشی در جوملا

ایجاد رابط های کاربری (UI) سفارشی در جوملا به شما امکان می دهد تا نحوه ورود، مدیریت و نمایش اطلاعات در وب سایت خود را فراتر از تنظیمات پیش فرض تغییر دهید. این قابلیت حیاتی است تا وب سایت شما دقیقاً با نیازهای خاص کسب وکار یا پروژه شما همسو شود و تجربه کاربری بهینه تر و منحصربه فردتری را ارائه دهد.

یک وب سایت جوملایی می تواند از یک پلتفرم عمومی به یک پورتال تخصصی املاک، یک فروشگاه آنلاین منحصربه فرد، یا یک مجله خبری با قالب بندی خاص تبدیل شود. این تغییرات صرفاً به معنای زیباسازی ظاهری نیست، بلکه به سفارشی سازی عمیق نحوه تعامل کاربران و مدیران با محتوا مربوط می شود. ستون فقرات این سفارشی سازی، استفاده از فیلدهای سفارشی جوملا است که امکان جمع آوری داده های ساختاریافته را فراهم می کند. برای شخصی سازی نمایش این داده ها، Template Overrideها ابزاری قدرتمند به شمار می روند که بدون دستکاری هسته جوملا، ظاهر و چیدمان اطلاعات را تغییر می دهند.

در این مقاله جامع، از مفاهیم اولیه فیلدهای سفارشی گرفته تا روش های پیشرفته مانند Template Overrideها، گام به گام شما را در مسیر ایجاد رابط های کاربری سفارشی در جوملا همراهی خواهیم کرد. چه از جوملا 3.7 و چه از جوملا 4 استفاده می کنید، این راهنما سازگاری لازم را پوشش می دهد تا بتوانید سایت هایی با تجربه کاربری و مدیریت محتوای بهینه تر و اختصاصی تر بسازید.

درک مفهوم و اهمیت رابط های کاربری سفارشی در جوملا

رابط کاربری سفارشی یا Custom UI، رویکردی فراتر از تغییرات صرفاً گرافیکی در ظاهر یک وب سایت است. این مفهوم به معنای طراحی و پیاده سازی سازوکارهایی است که به مدیران و کاربران امکان می دهد داده ها را به شیوه ای خاص وارد کنند، مدیریت کنند و در نهایت به شکلی منحصربه فرد نمایش دهند که نیازهای عملی یک پروژه یا کسب وکار را برآورده سازد. در بستر جوملا، Custom UI به شما این قدرت را می دهد که ساختار و عملکرد سایت خود را با دقت بالا مطابق با اهداف خاص خود تنظیم کنید.

رابط کاربری سفارشی (Custom UI) چیست و چرا به آن نیاز داریم؟

رابط کاربری سفارشی شامل تغییراتی در فرم های ورودی اطلاعات، پنل مدیریت، و نحوه نمایش محتوا در فرانت اند (بخش عمومی سایت) است. این تغییرات اغلب با هدف جمع آوری، سازماندهی و ارائه اطلاعاتی انجام می شوند که قالب های پیش فرض جوملا به تنهایی از عهده آن بر نمی آیند. نیاز به Custom UI زمانی برجسته می شود که یک وب سایت از حالت عمومی به سمت تخصصی تر شدن حرکت می کند.

سناریوهای کاربردی Custom UI در جوملا

• سایت های املاک: برای نمایش دقیق اطلاعات یک ملک، فیلدهای پیش فرض جوملا (مانند عنوان، متن اصلی) کافی نیستند. نیاز به فیلدهایی برای تعداد اتاق، متراژ، سال ساخت، نوع سند، امکانات رفاهی (مانند استخر، پارکینگ) و منطقه وجود دارد. Custom UI کمک می کند تا این اطلاعات به صورت ساختاریافته وارد شده و به شکلی جذاب و قابل فیلتر در سایت نمایش داده شوند.
• فروشگاه های آنلاین (غیر کامپوننت های فروشگاهی): اگر بدون استفاده از افزونه های فروشگاهی پیچیده، می خواهید محصولات ساده ای را عرضه کنید، می توانید فیلدهایی برای مشخصات فنی محصول، رنگ، سایز، وزن و گارانتی ایجاد کنید. این فیلدها امکان مقایسه و جستجوی دقیق تر محصولات را برای مشتریان فراهم می کنند.
• سایت های خبری/مجله: برای اخبار و مقالات تخصصی، ممکن است به فیلدهایی مانند منبع خبر، تاریخ انتشار اولیه، نویسنده مهمان یا دسته بندی فرعی نیاز باشد. این فیلدها سازماندهی و اعتبار مطالب را افزایش می دهند.
• پورتفولیوها (رزومه آنلاین): طراحان، هنرمندان و توسعه دهندگان می توانند برای هر پروژه خود فیلدهای سفارشی مانند مهارت های به کار رفته، سال تکمیل پروژه، مشتری و لینک مشاهده آنلاین را ایجاد کنند تا نمایش پورتفولیوی آن ها غنی تر و اطلاعاتی تر شود.

نقش فیلدهای سفارشی در شکل دهی به Custom UI جوملا

فیلدهای سفارشی (Custom Fields) در جوملا ابزاری قدرتمند و انعطاف پذیر برای جمع آوری داده های ساختاریافته هستند. این فیلدها به شما اجازه می دهند تا اطلاعات خاصی را فراتر از عنوان و متن اصلی مقاله، به مطالب، کاربران، و سایر کامپوننت ها اضافه کنید. با استفاده از این فیلدها، داده ها به صورت مجزا ذخیره می شوند و می توانند به روش های مختلفی در سایت نمایش داده شوند.

فیلدهای سفارشی، داده ها را برای نمایش سفارشی آماده می کنند. به عنوان مثال، اگر شما فیلدی برای قیمت محصول ایجاد کنید، این قیمت به صورت یک داده مستقل و قابل دسترسی ذخیره می شود. سپس، با استفاده از روش های نمایش مختلف (مانند نمایش خودکار، کد فیلد، یا Template Override)، می توانید این قیمت را در هر کجای مطلب یا صفحه محصول که می خواهید، نمایش دهید و حتی استایل دهی خاصی به آن اعمال کنید. این انعطاف پذیری، سنگ بنای ایجاد رابط های کاربری سفارشی در جوملا محسوب می شود.

ستون فقرات UI سفارشی: ایجاد و مدیریت فیلدهای سفارشی در جوملا

فیلدهای سفارشی، قلب هر رابط کاربری سفارشی در جوملا هستند. این قابلیت به شما امکان می دهد تا اطلاعات دقیقی را برای هر محتوا یا کاربر ثبت و مدیریت کنید. از زمان معرفی در جوملا 3.7، این ویژگی به یکی از قدرتمندترین ابزارهای داخلی جوملا تبدیل شده است.

آشنایی با فیلدهای سفارشی در جوملا (Joomla Custom Fields Overview)

فیلدهای سفارشی در جوملا 3.7 معرفی شدند و در جوملا 4 به تکامل رسیدند. این امکان به شما اجازه می دهد تا فیلدهای ورودی دلخواه را به مطالب، کاربران و حتی تماس ها اضافه کنید. مزیت اصلی استفاده از فیلدهای سفارشی داخلی جوملا این است که برای بسیاری از کارهای پایه، نیازی به نصب افزونه های جانبی پیچیده و سنگین ندارید. تمام ابزارهای مورد نیاز برای ایجاد و مدیریت این فیلدها به صورت بومی در هسته جوملا تعبیه شده اند.

فیلدهای سفارشی جوملا ابزاری بومی و قدرتمند برای جمع آوری و نمایش داده های ساختاریافته هستند که نیاز به افزونه های جانبی را برای بسیاری از کاربردها از بین می برند.

گام به گام: ایجاد گروه های فیلد (Field Groups)

گروه بندی فیلدها یک گام اساسی در سازماندهی رابط کاربری سفارشی شماست. تصور کنید که برای یک محصول، ده ها فیلد مختلف دارید؛ گروه بندی آن ها به شما کمک می کند تا پنل مدیریت مرتب تر و کاربرپسندتری داشته باشید و مدیریت اطلاعات آسان تر شود.

چرا گروه بندی فیلدها ضروری است؟

گروه های فیلد به شما اجازه می دهند تا فیلدهای مرتبط را تحت یک عنوان واحد جمع آوری کنید. به عنوان مثال، برای یک وب سایت فروش موبایل، می توانید گروه هایی مانند مشخصات سخت افزاری، امکانات نرم افزاری، و اطلاعات دوربین ایجاد کنید. این کار به هنگام وارد کردن اطلاعات، تب های جداگانه و مرتبی را در ویرایشگر مطلب ایجاد می کند که از سردرگمی جلوگیری می کند.

مراحل عملی ایجاد گروه فیلد

1. ورود به بخش مدیریت جوملا: ابتدا وارد پنل مدیریت وب سایت جوملایی خود شوید.
2. مسیر دسترسی: از منوی بالایی، به محتوا -> گروه های فیلد بروید.
3. ایجاد گروه جدید: در صفحه گروه های فیلد، روی دکمه سبز رنگ جدید در گوشه بالا سمت چپ کلیک کنید.
4. پر کردن اطلاعات گروه:
   • عنوان: یک نام توصیفی برای گروه خود انتخاب کنید، مثلاً مشخصات موبایل.
   • توضیحات: توضیحی مختصر در مورد محتوای این گروه ارائه دهید (اختیاری).
   • وضعیت: اطمینان حاصل کنید که روی منتشر شده تنظیم شده باشد تا گروه قابل استفاده باشد.
5. ذخیره: روی دکمه ذخیره و بستن در بالا کلیک کنید.

مثال کاربردی: شما می توانید گروه هایی مانند مشخصات محصول، اطلاعات تماس، جزئیات پروژه، بیوگرافی نویسنده یا ویژگی های ملک ایجاد کنید که هر کدام مجموعه ای از فیلدهای مرتبط را در خود جای دهند.

گام به گام: ایجاد انواع فیلدهای سفارشی (Detailed Field Creation)

حالا که گروه فیلد خود را ایجاد کرده اید، نوبت به تعریف خود فیلدها می رسد. جوملا انواع مختلفی از فیلدها را برای جمع آوری داده های متنوع ارائه می دهد.

مسیر دسترسی برای ایجاد فیلدها

1. ورود به بخش مدیریت جوملا: از منوی بالایی، به محتوا -> فیلدها بروید.
2. ایجاد فیلد جدید: در صفحه فیلدها، روی دکمه سبز رنگ جدید در گوشه بالا سمت چپ کلیک کنید.

شرح و مثال عملی برای پرکاربردترین انواع فیلدها

در ادامه به معرفی و توضیح تنظیمات کلیدی برخی از پرکاربردترین انواع فیلدهای سفارشی در جوملا می پردازیم:

1. متنی (Text)

   مناسب برای: نام محصول، عنوان کوتاه، مدل، شماره سریال.

   تنظیمات کلیدی:

   • عنوان: نام فیلد (مثال: مدل گوشی).
   • نوع: متنی.
   • حداکثر طول: محدود کردن تعداد کاراکترهای ورودی.
   • مقدار پیش فرض: متنی که به صورت پیش فرض در فیلد نمایش داده می شود.
2. ویرایشگر (Editor)

   مناسب برای: توضیحات طولانی تر محصول، مشخصات فنی مفصل، بیوگرافی.

   تنظیمات کلیدی:

   • همانند یک ویرایشگر HTML استاندارد عمل می کند و امکان فرمت بندی متن را فراهم می آورد.
3. انتخابی (Radio)

   مناسب برای: انتخاب گزینه واحد (مثال: سیستم عامل موبایل – Android/iOS).

   تنظیمات کلیدی:

   • مقادیر انتخابی: لیست گزینه ها را با فرمت Value|Text وارد کنید (مثال: android|اندروید).
   • مقدار پیش فرض: گزینه ای که به صورت پیش فرض انتخاب شده باشد.
4. لیست (List)

   مناسب برای: انتخاب یک یا چند گزینه از لیست (مثال: سنسورها – شتاب سنج، ژیروسکوپ).

   تنظیمات کلیدی:

   • مقادیر انتخابی: لیست گزینه ها (همانند فیلد انتخابی).
   • انتخاب چندگانه (Multiple): اگر می خواهید کاربر بتواند بیش از یک گزینه را انتخاب کند، این گزینه را بله قرار دهید.
5. رنگ (Color)

   مناسب برای: انتخاب رنگ (مثال: رنگ محصول).

   تنظیمات کلیدی:

   • یک انتخابگر رنگ (Color Picker) را فراهم می کند.
6. تقویم (Calendar)

   مناسب برای: انتخاب تاریخ (مثال: تاریخ عرضه، تاریخ شروع پروژه).

   تنظیمات کلیدی:

   • نمایش زمان: اگر علاوه بر تاریخ، نیاز به انتخاب زمان هم دارید، این گزینه را فعال کنید.
7. رسانه (Media)

   مناسب برای: آپلود و انتخاب تصاویر یا فایل ها.

   تنظیمات کلیدی:

   • امکان انتخاب فایل از طریق Media Manager جوملا یا آپلود فایل جدید.
   • نکات امنیتی: در صورت استفاده برای کاربران، دسترسی ها را به دقت تنظیم کنید تا کاربران به فایل های دیگران دسترسی نداشته باشند.
8. URL

   مناسب برای: لینک دهی خارجی (مثال: لینک وب سایت سازنده، لینک دانلود).

   تنظیمات کلیدی:

   • اعتبارسنجی URL ورودی.
9. عددی (Integer/Number)

   مناسب برای: مقادیر عددی (مثال: قیمت، متراژ، تعداد). Integer برای اعداد صحیح و Number برای اعداد اعشاری.

   تنظیمات کلیدی:

   • حداقل و حداکثر: تعیین بازه مجاز برای عدد.
   • گام (Step): گام های افزایش/کاهش عدد (مثال: 0.5 برای افزایش نیم واحدی).
10. چک باکس (Checkbox)

    مناسب برای: گزینه های بله/خیر یا چند انتخابی ساده.

    تنظیمات کلیدی:

    • مقدار (Value): مقداری که در صورت انتخاب چک باکس ذخیره می شود.
11. SQL (پیشرفته)

    مناسب برای: واکشی داده از دیتابیس (نیاز به دانش SQL و استفاده با احتیاط بالا).

نکات مهم در ایجاد فیلدها

• اختصاص به گروه فیلد: پس از انتخاب نوع فیلد، در سمت راست صفحه، در بخش گروه فیلد، گروهی را که قبلاً ایجاد کرده اید (مثلاً مشخصات موبایل) انتخاب کنید. این کار باعث می شود فیلد شما در تب مربوطه در ویرایشگر مطلب نمایش داده شود.
• ضروری بودن: می توانید فیلدی را به عنوان ضروری علامت گذاری کنید تا کاربر نتواند بدون پر کردن آن، مطلب را ذخیره کند.
• برچسب ها (Tags): استفاده از برچسب ها به شما کمک می کند تا فیلدها را بهتر سازماندهی و فیلتر کنید.
• دسترسی (Access): سطح دسترسی برای مشاهده یا ویرایش فیلد را تنظیم کنید (مثلاً فقط مدیر، یا همه کاربران).

پس از تنظیم تمام گزینه ها، روی دکمه ذخیره و بستن کلیک کنید تا فیلد جدید شما ایجاد شود.

استفاده از فیلدهای سفارشی برای ایجاد رابط کاربری در محتوا

پس از ایجاد فیلدهای سفارشی در جوملا، گام بعدی استفاده از آن ها در محتوای سایت و نمایششان در فرانت اند است. این بخش چگونگی ورود داده ها و نمایش آن ها را توضیح می دهد.

افزودن فیلدها به مطالب (مقالات) جوملا

وارد کردن داده ها در فیلدهای سفارشی بسیار آسان است. کافی است هنگام ایجاد یا ویرایش یک مقاله، به تب مربوط به گروه فیلد خود مراجعه کنید.

1. ویرایش مقاله: وارد ناحیه مدیریت جوملا شوید و از مسیر محتوا -> مطالب، یک مقاله جدید ایجاد کنید یا مقاله موجود را ویرایش کنید.
2. مراجعه به تب گروه فیلد: در بالای ویرایشگر متن، تب هایی را مشاهده خواهید کرد. تبی را با عنوانی که برای گروه فیلد خود انتخاب کرده اید (مثلاً مشخصات موبایل) پیدا کنید و روی آن کلیک کنید.
3. ورود داده ها: حالا فیلدهایی که قبلاً ایجاد کرده اید (مانند سیستم عامل، رنگ، سنسورها و تاریخ عرضه) در این تب نمایش داده می شوند. مقادیر مربوطه را با دقت پر کنید.
4. ذخیره مقاله: پس از تکمیل فیلدها و محتوای اصلی مقاله، آن را ذخیره کنید.

با این کار، اطلاعات ساختاریافته شما به مقاله متصل شده و آماده نمایش در فرانت اند می شود.

نمایش فیلدهای سفارشی در فرانت اند (Frontend Display)

جوملا چندین روش برای نمایش فیلدهای سفارشی در بخش عمومی سایت (فرانت اند) ارائه می دهد. انتخاب روش مناسب بستگی به میزان سفارشی سازی و کنترل مورد نیاز شما دارد.

الف) نمایش خودکار (Auto Display)

ساده ترین راه برای نمایش فیلدهای سفارشی، استفاده از قابلیت نمایش خودکار است.

1. فعال سازی/غیرفعال سازی: هنگام ایجاد فیلدهای سفارشی در جوملا (در بخش تنظیمات هر فیلد، تب انتخابها)، گزینه ای به نام نمایش خودکار وجود دارد.
2. محل نمایش: اگر این گزینه را روی بله تنظیم کنید، جوملا به طور پیش فرض، فیلدهای شما را در بالا یا پایین محتوای اصلی مقاله (بسته به تنظیمات کلی کامپوننت محتوا) نمایش می دهد.

این روش برای نمایش سریع و بدون دردسر اطلاعات کاربرد دارد، اما کنترل کمی بر چیدمان و استایل دهی آن ها ارائه می دهد.

ب) نمایش دستی (Manual Display) با استفاده از دکمه فیلد در ویرایشگر

اگر می خواهید کنترل دقیق تری بر محل قرارگیری فیلدهای سفارشی داشته باشید، می توانید آن ها را به صورت دستی در هر نقطه دلخواه از محتوا وارد کنید.

1. بازگشت به محتوا: در هنگام ویرایش مقاله، به تب محتوا برگردید.
2. استفاده از دکمه فیلد: در بالای ویرایشگر، دکمه ای به نام فیلد (یا Fields) وجود دارد. روی آن کلیک کنید.
3. انتخاب فیلد یا گروه:
   • اگر می خواهید فقط یک فیلد خاص را نمایش دهید، از لیست باز شده، نام فیلد مورد نظر را انتخاب کنید.
   • اگر می خواهید کل فیلدهای یک گروه را در آن نقطه نمایش دهید، نام گروه فیلد را انتخاب کنید.
4. قرارگیری در متن: کد کوتاه (Shortcode) مربوط به فیلد یا گروه فیلد در محل نشانگر ماوس در ویرایشگر قرار می گیرد. جوملا این کد را در فرانت اند به مقدار واقعی فیلد تبدیل می کند.

این روش انعطاف پذیری بیشتری در چیدمان ارائه می دهد، اما هنوز محدودیت هایی در استایل دهی عمیق دارد.

ج) گام پیشرفته: سفارشی سازی نمایش فیلدها با Template Override (مهمترین بخش برای Custom UI)

برای دستیابی به یک رابط کاربری سفارشی جوملا و منحصربه فرد، Template Overrideها ضروری هستند. این روش به شما اجازه می دهد تا ساختار HTML و کلاس های CSS خروجی فیلدها را بدون دستکاری هسته جوملا تغییر دهید.

مقدمه ای بر مفهوم Template Overrides در جوملا

Template Overrides مکانیزمی در جوملا است که به شما اجازه می دهد فایل های نمایش (Layout Files) کامپوننت ها، ماژول ها و حتی فیلدهای سفارشی را در قالب (Template) خود کپی کرده و ویرایش کنید. این کار به جوملا می گوید که به جای استفاده از فایل های اصلی کامپوننت، از نسخه های سفارشی شده شما در پوشه قالب استفاده کند. مزیت بزرگ این است که با بروزرسانی جوملا، تغییرات شما از بین نمی روند، زیرا فایل های هسته دستکاری نشده اند.

مراحل عملی Template Override برای فیلدهای سفارشی

1. یافتن فایل های اصلی:

   فایل های مربوط به نمایش فیلدهای سفارشی جوملا در مسیر زیر قرار دارند:

   components/com_fields/layouts/field/

   این پوشه شامل فایل هایی مانند default.php است که منطق نمایش پیش فرض هر فیلد را کنترل می کند.

2. کپی کردن فایل ها به پوشه قالب:

   در پنل مدیریت جوملا، به سیستم -> الگوهای سایت -> قالب های سایت بروید.

   قالب فعال خود را انتخاب کنید (مثلاً Cassiopeia Details برای جوملا 4).

   در بخش ایجاد Overrideها، فیلدها -> فیلدها را انتخاب کنید. این کار به صورت خودکار پوشه و فایل های لازم را در مسیر قالب شما ایجاد می کند:

   templates/your_template/html/layouts/com_fields/field/

3. ویرایش فایل های Override:

   حالا می توانید فایل default.php (یا هر فایل دیگری که کپی کرده اید) را در پوشه templates/your_template/html/layouts/com_fields/field/ ویرایش کنید. در این فایل PHP، شما به داده های فیلد (مانند عنوان، مقدار) دسترسی دارید و می توانید HTML خروجی را به دلخواه خود تغییر دهید.

   
   <?php
     defined('_JEXEC') or die;
   
     $field = $displayData;
     // $field->label - عنوان فیلد
     // $field->rawvalue - مقدار خام فیلد
     // $field->value - مقدار فرمت شده فیلد
   ?>
   <div class=custom-field custom-field-<?php echo $field->id; ?>>
     <strong><?php echo $field->label; ?>:</strong>
     <span class=custom-field-value><?php echo $field->value; ?></span>
   </div>
       

   می توانید ساختار را به یک جدول، ستون، کارت، یا هر چیدمان دلخواه دیگر تغییر دهید. به عنوان مثال، می توانید فیلدها را در یک تگ <ul> یا <table> قرار دهید تا نمایش منظم تری داشته باشند.

4. استفاده از CSS سفارشی:

   برای زیباسازی و استایل دهی فیلدهای سفارشی، می توانید از کلاس های CSS سفارشی در فایل user.css قالب خود (یا هر فایل CSS سفارشی دیگر) استفاده کنید. مثلاً:

   
   .custom-field {
     margin-bottom: 10px;
     padding: 5px;
     border-bottom: 1px dotted #ccc;
   }
   .custom-field strong {
     color: #337ab7;
   }
       

با Template Overrideها، می توانید کاملاً کنترل طراحی UI در جوملا را به دست بگیرید و فیلدهای سفارشی خود را به هر شکلی که می خواهید، نمایش دهید.

ایجاد رابط کاربری سفارشی برای کاربران و فرم ثبت نام

فیلدهای سفارشی در جوملا تنها به مطالب محدود نمی شوند؛ شما می توانید از آن ها برای جمع آوری اطلاعات اضافی از کاربران، افزودن فیلدهای دلخواه به فرم ثبت نام و شخصی سازی پروفایل کاربران نیز استفاده کنید. این قابلیت به خصوص برای سایت هایی که نیاز به اطلاعات دقیق تری از کاربران خود دارند (مانند انجمن ها، پورتال های عضویت، یا شبکه های اجتماعی کوچک) بسیار مفید است.

افزودن فیلدهای سفارشی به فرم ثبت نام و پروفایل کاربران

اهمیت جمع آوری اطلاعات بیشتر از کاربران در توانایی شما برای ارائه خدمات بهتر، شخصی سازی تجربه کاربری و حتی بازاریابی هدفمند نهفته است. به عنوان مثال، یک وب سایت فروش کتاب ممکن است بخواهد ژانرهای مورد علاقه کاربر را در هنگام ثبت نام بپرسد تا بتواند پیشنهادهای بهتری ارائه دهد.

مراحل عملی افزودن فیلدهای سفارشی به کاربران

1. ایجاد گروه های فیلد برای کاربران:
   • وارد پنل مدیریت جوملا شوید.
   • از منوی بالایی، به کاربران -> گروه های فیلد بروید.
   • روی دکمه جدید کلیک کنید و یک گروه جدید برای فیلدهای کاربری خود ایجاد کنید (مثلاً اطلاعات شخصی یا شبکه های اجتماعی).
   • ذخیره کنید.
2. ایجاد فیلدهای سفارشی با انتخاب نوع کاربر:
   • از منوی بالایی، به کاربران -> فیلدها بروید.
   • روی دکمه جدید کلیک کنید.
   • یک فیلد جدید ایجاد کنید (مثلاً آدرس اینستاگرام، شهر، حرفه یا وب سایت شخصی).
   • مهمترین گام: در بخش نوع استفاده (یا Context)، گزینه کاربر (User) را انتخاب کنید. این کار به جوملا می گوید که این فیلدها برای اطلاعات کاربران هستند.
   • این فیلد را به گروه فیلدی که در مرحله قبل ایجاد کرده اید، اختصاص دهید.
   • می توانید تنظیمات مربوط به نمایش در ثبت نام، نمایش در پروفایل، و امکان ویرایش توسط کاربر را در تب انتخابها مشخص کنید.
   • ذخیره کنید.

از این پس، این فیلدهای سفارشی در فرم ثبت نام جوملا (اگر در تنظیمات فیلد فعال کرده باشید) و در صفحه ویرایش پروفایل کاربر (هم برای مدیر و هم برای خود کاربر) نمایش داده خواهند شد.

سفارشی سازی نمایش فیلدهای کاربر در فرانت اند (با Template Override)

همانند فیلدهای مقالات، می توانید نمایش فیلدهای سفارشی کاربران را نیز در فرانت اند با استفاده از Template Overrideها سفارشی سازی کنید. این کار به شما اجازه می دهد تا پروفایل های کاربری را با چیدمان و استایل دلخواه خود نمایش دهید.

1. یافتن فایل های اصلی پروفایل کاربر:

   فایل های مربوط به نمایش پروفایل کاربر در مسیر زیر قرار دارند:

   components/com_users/views/profile/tmpl/

   و فایل های مربوط به نمایش فیلدها در کامپوننت کاربران:

   components/com_fields/layouts/field/

2. ایجاد Override:

   برای Override کردن نمایش پروفایل کاربر، به سیستم -> الگوهای سایت -> قالب های سایت بروید.

   قالب فعال خود را انتخاب کنید.

   در بخش ایجاد Overrideها، کامپوننت ها -> Users -> Profile را انتخاب کنید. این کار فایل های مربوط به پروفایل کاربر را به پوشه templates/your_template/html/com_users/profile/ کپی می کند.

   سپس، می توانید فایل default.php را در این مسیر ویرایش کنید. در این فایل، می توانید با استفاده از کدهای PHP، فیلدهای سفارشی کاربر را فراخوانی کرده و به هر شکلی که می خواهید نمایش دهید.

3. نمایش فیلدهای سفارشی در Override پروفایل:

   برای نمایش فیلدهای سفارشی کاربر در فایل default.php (یا هر فایل Override دیگر مربوط به پروفایل)، می توانید از کدهای زیر استفاده کنید:

   
   <?php
     defined('_JEXEC') or die;
     use JoomlaCMSFactory;
     use JoomlaCMSLayoutLayoutHelper;
   
     $user = Factory::getUser();
     $fields = $user->getProfile()->get('com_fields', array());
   
     if (!empty($fields)) :
       foreach ($fields as $field_id => $field_data) :
         $field = FieldHelper::getField($field_id, $field_data->value, 'com_users.user', true);
         echo LayoutHelper::render('joomla.content.fields.render', $field);
       endforeach;
     endif;
   ?>
       

   این کد مثالی است برای نمایش تمام فیلدهای سفارشی کاربر. شما می توانید آن را تغییر دهید تا فقط فیلدهای خاصی را نمایش دهید یا چیدمان آن ها را کاملاً سفارشی کنید.

با این روش، افزودن فیلد به پروفایل کاربران جوملا و نمایش آن به صورت کاملاً سفارشی امکان پذیر می شود.

راه حل های پیشرفته تر و فراتر از فیلدهای داخلی جوملا برای Custom UI

در حالی که فیلدهای سفارشی و Template Overrideهای داخلی جوملا ابزارهای قدرتمندی برای ایجاد رابط های کاربری سفارشی در جوملا هستند، گاهی اوقات پروژه های پیچیده تر نیاز به قابلیت های فراتر دارند. در این بخش، به بررسی راه حل های پیشرفته تر می پردازیم.

استفاده از افزونه های مدیریت فیلد قدرتمند (Advanced Custom Fields Extensions)

گاهی اوقات نیازهای پروژه به قدری خاص و پیچیده است که فیلدهای سفارشی داخلی جوملا به تنهایی پاسخگو نیستند. در این موارد، افزونه های جانبی می توانند قابلیت های گسترده تری ارائه دهند:

• مزایا:
  • انواع فیلدهای سفارشی جوملا بیشتر و تخصصی تر (مثلاً فیلدهای تکرارپذیر، گروه های فیلد شرطی، فیلدهای رابطه).
  • رابط کاربری پیشرفته تر برای مدیریت فیلدها.
  • یکپارچگی بهتر با کامپوننت های شخص ثالث.
  • توابع و APIهای توسعه یافته برای توسعه دهندگان.
• معایب:
  • افزایش پیچیدگی و بار روی سرور.
  • احتمال ناسازگاری با دیگر افزونه ها.
  • هزینه (بسیاری از افزونه های قدرتمند تجاری هستند).
  • نیاز به یادگیری رابط کاربری جدید.

در اکوسیستم جوملا، افزونه هایی مانند RSForm!Pro (برای ساخت فرم های پیشرفته با فیلدهای متنوع) یا برخی افزونه های سازنده جدول (که می توانند داده های سفارشی را به صورت جدولی نمایش دهند) می توانند به عنوان مکمل فیلدهای سفارشی داخلی عمل کنند. انتخاب افزونه مناسب بستگی به نیازهای دقیق پروژه شما دارد.

ایجاد Layout Overrides برای کامپوننت ها و ماژول های جوملا

Template Override تنها برای فیلدهای سفارشی نیست؛ شما می توانید ساختار HTML خروجی تقریباً هر کامپوننت یا ماژول جوملا را تغییر دهید. این تکنیک به شما اجازه می دهد تا نمایش لیست مقالات (Blog Layout)، نمایش یک مقاله خاص (Article Layout)، یا حتی فرم تماس را کاملاً بازطراحی کنید.

1. یافتن فایل های اصلی:

   به عنوان مثال، برای Override کردن نمایش یک مقاله، باید فایل default.php (یا فایل های دیگر) را در مسیر components/com_content/views/article/tmpl/ پیدا کنید.

   برای نمایش لیست وبلاگی مقالات، فایل های مربوطه در مسیر components/com_content/views/category/tmpl/ قرار دارند.

2. ایجاد Override:

   از طریق سیستم -> الگوهای سایت -> قالب های سایت، قالب فعال خود را انتخاب کنید.

   در بخش ایجاد Overrideها، می توانید کامپوننت و نمای مورد نظر خود را انتخاب کنید (مثلاً کامپوننت ها -> Content -> Article یا ماژول ها -> Custom).

   جوملا به طور خودکار پوشه و فایل های لازم را به مسیر templates/your_template/html/com_content/article/ یا templates/your_template/html/mod_custom/ کپی می کند.

3. ویرایش فایل Override:

   حالا می توانید فایل های کپی شده را ویرایش کرده و HTML، CSS و حتی منطق PHP آن ها را تغییر دهید. این کار به شما امکان می دهد تا یک طراحی UI در جوملا کاملاً اختصاصی برای بخش های مختلف سایت خود ایجاد کنید.

این روش برای سفارشی سازی نمایش مطالب در جوملا، لیست محصولات، یا هر نوع خروجی کامپوننت/ماژول بسیار قدرتمند است.

استفاده از Custom Code (HTML, CSS, JavaScript) برای ارتقاء UI

در برخی موارد، ممکن است نیاز به افزودن کدهای سفارشی HTML، CSS و JavaScript برای بهبود تعامل و ظاهر UI داشته باشید.

• درج کدهای سفارشی در ماژول های HTML سفارشی:

  شما می توانید از ماژول HTML سفارشی جوملا برای قرار دادن کدهای HTML و CSS کوچک در بخش های مختلف سایت استفاده کنید. این برای افزودن بنرها، ویجت ها یا قطعات کد خاص مفید است.

• استفاده از فایل های CSS/JS اختصاصی در قالب سایت:

  بهترین روش برای مدیریت کدهای CSS و JavaScript سفارشی، ایجاد فایل های user.css و user.js در پوشه قالب شماست. این فایل ها معمولاً به صورت خودکار توسط قالب بارگذاری می شوند و تغییرات شما را از بروزرسانی های قالب محافظت می کنند. با استفاده از CSS می توانید ظاهر عناصر UI سفارشی خود را کنترل کنید و با JavaScript می توانید تعاملات پیشرفته تر (مانند اعتبارسنجی فرم ها در سمت کاربر، افکت های بصری، یا اسکریپت های AJAX) را اضافه کنید.

  برای بهبود تجربه کاربری جوملا (Joomla UX Improvement)، استفاده صحیح از JavaScript می تواند فرم ها را داینامیک تر کرده، پیمایش را آسان تر و بازخورد فوری تری به کاربران ارائه دهد.

نکات و بهترین روش ها برای ایجاد رابط کاربری سفارشی موفق

ایجاد رابط های کاربری سفارشی در جوملا نیازمند برنامه ریزی دقیق و رعایت بهترین روش ها است تا نتیجه نهایی هم کاربردی، هم زیبا و هم پایدار باشد. در این بخش، به نکات کلیدی برای اطمینان از موفقیت پروژه شما می پردازیم.

برنامه ریزی دقیق

پیش از شروع هر گونه کدنویسی یا تنظیم فیلد، زمانی را به برنامه ریزی اختصاص دهید. دقیقاً مشخص کنید که چه اطلاعاتی را می خواهید جمع آوری و نمایش دهید. از این پرسش ها شروع کنید:

• هدف اصلی وب سایت شما چیست؟
• مخاطبان هدف شما چه کسانی هستند و چه نیازهایی دارند؟
• چه نوع داده هایی برای دستیابی به این اهداف ضروری هستند؟
• این داده ها باید در چه قسمت هایی از سایت نمایش داده شوند و چه ظاهری داشته باشند؟
• آیا به فیلدهای سفارشی برای کاربران یا کامپوننت های دیگر نیز نیاز دارید؟

طراحی یک نقشه ساده (Wireframe) یا طرح کلی (Mockup) از UI مورد نظر می تواند در این مرحله بسیار کمک کننده باشد.

سادگی و کاربری پذیری

هدف اصلی سفارشی سازی پنل مدیریت جوملا و فرانت اند، بهبود تجربه کاربری (UX) است، نه افزودن پیچیدگی. یک UI عالی، شهودی و آسان برای استفاده است.

• از افزودن فیلدهای غیرضروری خودداری کنید. هر فیلدی باید یک هدف مشخص داشته باشد.
• چیدمان اطلاعات را منطقی و قابل فهم نگه دارید. گروه بندی صحیح فیلدها در پنل مدیریت به این امر کمک می کند.
• از زبان واضح و مختصر در برچسب ها و توضیحات فیلدها استفاده کنید.

واکنش گرایی (Responsiveness)

اطمینان حاصل کنید که UI سفارشی شما در تمامی دستگاه ها (رایانه شخصی، تبلت، موبایل) به درستی و زیبایی نمایش داده می شود. امروزه بخش زیادی از ترافیک وب از طریق موبایل صورت می گیرد، بنابراین طراحی واکنش گرا حیاتی است.

• هنگام طراحی Layout Overrideها، از کلاس های CSS مربوط به فریم ورک های واکنش گرا (مانند Bootstrap که در جوملا استفاده می شود) بهره ببرید.
• UI سفارشی خود را روی دستگاه های مختلف تست کنید تا از نمایش صحیح آن اطمینان حاصل کنید.

امنیت داده ها

در جمع آوری اطلاعات، به خصوص اطلاعات کاربران، رعایت اصول امنیتی از اهمیت بالایی برخوردار است.

• برای فیلدهایی که اطلاعات حساس جمع آوری می کنند، سطوح دسترسی (Access Control) را به دقت تنظیم کنید.
• از اعتبارسنجی (Validation) در سمت سرور و کاربر برای اطمینان از صحت و امنیت داده های ورودی استفاده کنید.
• مراقب فیلدهای نوع Media باشید، به خصوص اگر به کاربران اجازه آپلود فایل می دهید. دسترسی کاربران به پوشه های فایل را محدود کنید.

نگهداری و بروزرسانی

Template Overrideها شما را از دستکاری هسته جوملا بی نیاز می کنند، اما مستندسازی این Overrideها و هرگونه کدنویسی سفارشی برای بروزرسانی های آینده جوملا و قالب ضروری است.

• توضیحات واضحی را در کدهای Override خود قرار دهید تا هدف هر بخش مشخص باشد.
• یک کپی پشتیبان از تمامی فایل های Override و کدهای سفارشی خود تهیه کنید.
• هنگام بروزرسانی جوملا یا قالب، حتماً سازگاری Overrideهای خود را بررسی کنید. گاهی اوقات تغییرات در ساختار هسته جوملا، نیاز به بازبینی Overrideها را ایجاد می کند.

تست جامع

پس از ایجاد رابط های کاربری سفارشی در جوملا و اعمال هرگونه تغییر، تمام بخش های UI را به دقت تست کنید:

• تست ورودی: اطمینان حاصل کنید که فیلدها به درستی داده ها را پذیرفته و ذخیره می کنند.
• تست نمایش: بررسی کنید که اطلاعات در فرانت اند به درستی و با چیدمان دلخواه نمایش داده می شوند.
• تست دسترسی: از حساب های کاربری با سطوح دسترسی مختلف (مدیر، کاربر عادی، مهمان) برای تست اطمینان حاصل کنید که هر کس فقط اطلاعات مجاز را می بیند.
• تست عملکرد: اگر از JavaScript برای افزودن تعامل استفاده کرده اید، مطمئن شوید که همه عملکردها به درستی کار می کنند.

با رعایت این نکات و بهترین روش ها، می توانید یک رابط کاربری سفارشی در جوملا ایجاد کنید که نه تنها نیازهای فنی پروژه شما را برآورده می کند، بلکه تجربه کاربری فوق العاده ای را برای بازدیدکنندگان و مدیران سایت فراهم می آورد.

نتیجه گیری و جمع بندی

جوملا به عنوان یک سیستم مدیریت محتوای قدرتمند، ابزارهای داخلی و انعطاف پذیری بالایی را برای ایجاد رابط های کاربری سفارشی در جوملا فراهم می کند. از فیلدهای سفارشی (Custom Fields) که به شما امکان جمع آوری داده های ساختاریافته را می دهند، تا Template Overrideها که کنترل کاملی بر نمایش و چیدمان این داده ها در فرانت اند ارائه می کنند، همگی در راستای ساخت وب سایت هایی منحصربه فرد و کاربرمحور هستند.

در این مقاله، ما به صورت گام به گام نحوه ساخت فیلد سفارشی در جوملا، ایجاد گروه های فیلد، و مدیریت انواع فیلدهای سفارشی جوملا را بررسی کردیم. همچنین، روش های مختلف نمایش این فیلدها در مطالب، از جمله نمایش خودکار و دستی، و سپس گام پیشرفته تر Template Override را برای شخصی سازی عمیق تر پوشش دادیم. فراتر از محتوا، قابلیت افزودن فیلد به پروفایل کاربران جوملا نیز به شما امکان می دهد تا تجربه کاربری را در سطح تعامل با اعضا نیز بهبود بخشید.

با استفاده هوشمندانه از این قابلیت ها، چه مدیر سایت باشید که به دنبال جمع آوری اطلاعات خاص بدون کدنویسی زیاد است، چه تولیدکننده محتوا که نیاز به فرم های ورودی اختصاصی دارد، یا توسعه دهنده ای که به دنبال تغییرات ساختاری در UI جوملا است، می توانید به اهداف خود دست یابید. این انعطاف پذیری، جوملا را به پلتفرمی ایده آل برای خلق سایت هایی تبدیل می کند که دقیقاً نیازهای منحصر به فرد کسب وکار شما را برآورده می سازند و تجربه کاربری و مدیریت محتوای بهینه تری را ارائه می دهند. به خاطر داشته باشید که برنامه ریزی دقیق، توجه به سادگی و کاربری پذیری، و تست جامع، کلید موفقیت در این مسیر هستند.